|
Mapa nie jest terenem.
Każdy z nas ma inne indywidualne doświadczenia życiowe. Sprawia to, że różnimy się w odbiorze tych samych sytuacji. Każdy z nas posiada indywidualną mapę rzeczywistości i w charakterystyczny dla siebie sposób postrzega i ocenia otoczenie- teren.
Wcześniejsze doświadczenia, system wartości i osobiste oczekiwania działają jak filtry, które selekcjonują docierające bodźce, np. patrzące na konia osoby: weterynarz, rolnik i malarz będą zwracali uwagę na różne elementy. Podobnie jak posiłek robi inne wrażenie na kimś sytym, inne - na głodnym. Każda z map to jednak tylko subiektywna interpretacja - nie obiektywna prawda o świecie. Rzeczywistość zewnętrzna, czyli teren jest niepoznawalna. Jest zapewne odmienna od naszych ludzkich wyobrażeń o niej. A to czy wydaje się ona bogata i pełna wrażeń bądź też uboga i przewidywalna - zależy od przyjętych filtrów: przekonań, wrażliwości zmysłów, stanu emocjonalnego.
Przyjmując ideę mapy i wynikające z niej założenia dajemy sobie i innym prawo do odmienności. Możemy starać się tę odmienność zrozumieć, a następnie lepiej porozumiewać się z ludźmi i wpływać na nich.
Każdy z nas tworzy mapę, model rzeczywistości aby nadać sens swoim doświadczeniom oraz pokierować swoimi zachowaniami. Jesteśmy twórcami własnej, subiektywnej rzeczywistości. Reagujemy na naszą subiektywną rzeczywistość. Łatwiej jest zmienić nastawienie, reakcje na rzeczywistość, niż zmienić świat.
To, co robimy i mówimy jest odbierane przez innych za pomocą ich mentalnych map świata. Na pewno i ty miąłeś okazję zauważyć taki przypadek, kiedy twój interlokutor usłyszał coś innego niż miałeś na myśli. Komunikat ma bowiem takie znaczenie, jakie zostało odebrane. Uświadomienie sobie, w jaki sposób komunikat został odebrany, daje szansę przekształcenia go tak, by następnym razem był bardziej zrozumiały dla odbiorcy.
Czytaj więcej
Modelowanie
W NLP modelowaniem nazywa się proces odkrywania myśli i czynności umożliwiających komuś zdobycie pewnej umiejętności lub wykonywanie jakiegoś zadania, uczenia się
Poznając mentalną mapę osoby, która dobrze potrafi coś wykonać - możemy
powtórzyć jej osiągnięcie. Warunkiem jest poznanie i zrozumienie tego, jak to robi.
To, że możemy nauczyć się jazdy na rowerze, pisania na maszynie, gry na skrzypcach - jest dla wszystkich oczywiste. Podobnie można uczyć się pewności siebie, łatwości podejmowania decyzji, umiejętności motywowania, kreatywności czy też utrzymywania dobrego nastroju. Metodologia NLP zakłada, że każde zachowanie ma określoną strukturę, która może być przedmiotem modelowania i uczenia się.
Całe nasze doświadczenie składa się z reprezentacji obrazów, dźwięków, smaków, zapachów, bodźców dotykowych oraz uczuć. Każda z nich to pewnego rodzaju potencjał. Używając je świadomie możemy zmienić swoje reakcje i zachowanie. Przypominając sobie np. dokładnie sytuację z przeszłości, w czasie której czuliśmy się bardzo dobrze- spokojni, twórczy, pewni siebie-, możemy ponownie wzbudzić w sobie ten stan.
Jeśli choć raz poczuliśmy się i zadziałaliśmy kreatywnie to znaczy, że mamy w sobie taką możliwość. A nawet jeśli to się nie zdarzyło do tej pory, to zgodnie z regułą modelowania możemy się tego nauczyć od innej osoby. Możemy uruchamiać wewnętrzne zasoby albo tworzyć je po to, by osiągać cele.
Każde zachowanie ma pozytywną intencję.
Każde zachowanie, nawet to najbardziej naganne, bezmyślne, raniące czy bolesne ma u swych korzeni pozytywny cel. Ludzie często oceniają i piętnują zachowanie, nie rozumiejąc, jaka jest jego pierwotna intencja. W korzeniach zachowania zawsze tkwi określona wartość -radość, siła, bezpieczeństwo, komfort itd.. Wartości mają zawsze wymiar pozytywny, czasem jednak ich realizacja przyjmuje negatywne formy: np. agresja - to droga do rozładowania napięcia albo metoda obrony; obojętność - może zapewniać spokój i bezpieczeństwo; kradzież - jest sposobem na uzyskanie pożądanych dóbr materialnych z jednoczesną oszczędnością czasu i wysiłku.
Zamiast wybaczać czy potępiać takie zachowanie, można oddzielić je od intencji. Jeśli wartość, intencję, oddzielimy od formy zachowania,- możemy szukać innych, lepszych i bardziej konstruktywnych sposobów na jej osiągnięcie.
| |
|
